Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jeśli rozważasz mediację rodzinną lub jesteś w trakcie rozstania, rozwodu czy ustalania kwestii dotyczących dzieci, prawdopodobnie masz wiele pytań. Ta sekcja odpowiada na najczęstsze wątpliwości dotyczące tego, jak działa mediacja, czego można się spodziewać i jak najlepiej się przygotować.
Pytania ogólne
Czym jest mediacja rodzinna?
Mediacja rodzinna to dobrowolny proces, który pomaga parom w trakcie lub po rozstaniu (a czasem także innym członkom rodziny) osiągnąć porozumienie w sprawach takich jak finanse, majątek czy ustalenia dotyczące dzieci — z pomocą wykwalifikowanego, bezstronnego mediatora.
Czy muszę iść na mediację, zanim złożę sprawę do sądu?
W większości przypadków tak. Zazwyczaj wymagane jest uczestnictwo w spotkaniu informacyjno-diagnostycznym (MIAM – Mediation Information and Assessment Meeting) przed złożeniem wniosku do sądu rodzinnego, chyba że przysługuje Ci zwolnienie (np. w przypadku przemocy domowej).
Czy ustalenia z mediacji są prawnie wiążące?
Porozumienia osiągnięte podczas mediacji nie są automatycznie prawnie wiążące, ale można je utrwalić prawnie — np. poprzez prawnika lub orzeczenie sądowe
Proces mediacji
Jak przebiega sesja mediacyjna?
Mediator pomaga obu stronom w komunikacji i wspólnym poszukiwaniu rozwiązań. Spotkania są poufne i skupione na osiągnięciu wzajemnego porozumienia.
Ile sesji będzie potrzebnych?
To zależy od złożoności sprawy. Niektóre rodziny rozwiązują kwestie w jednej lub dwóch sesjach, inne potrzebują więcej czasu.
Czy możemy być w osobnych pokojach?
Tak. To tzw. mediacja wahadłowa (shuttle mediation), opcja stosowana, gdy strony nie czują się komfortowo spotykając się bezpośrednio.
Dzieci i rodzicielstwo
Czy dzieci mogą brać udział w mediacji?
Tak, w niektórych przypadkach można przeprowadzić Mediację z udziałem dziecka (Child Inclusive Mediation). Specjalnie przeszkolony mediator rozmawia z dzieckiem i — za jego zgodą — przekazuje jego punkt widzenia w toku mediacji.
Jakie ustalenia dotyczące dzieci można omawiać?
Można rozmawiać o tym, gdzie dziecko będzie mieszkać, jak będzie spędzać czas z każdym z rodziców, o planach wakacyjnych, szkole oraz sposobach komunikacji.
Czy ustalenia dotyczące dzieci można później zmienić?
Tak. Z mediacji można skorzystać ponownie, aby zrewidować wcześniejsze ustalenia, gdy dzieci dorastają lub zmieniają się okoliczności.
To często szybsze i mniej stresujące rozwiązanie niż powrót do sądu, a jednocześnie pozwala rodzicom skupić się na tym, co najlepsze dla dziecka.
Po mediacji
Co się dzieje, jeśli osiągniemy porozumienie?
Mediator przygotuje podsumowanie ustaleń, tzw. Memorandum of Understanding. Można je przekazać prawnikowi, aby nadać im moc prawną, jeśli to potrzebne.
A jeśli mediacja się nie powiedzie?
Jeśli nie uda się dojść do porozumienia, mediator może podpisać formularz sądowy (FM1), który potwierdza próbę mediacji i umożliwia złożenie sprawy do sądu.
Czy po mediacji potrzebuję prawnika?
Nie jest to obowiązkowe, ale wiele osób decyduje się na konsultację z prawnikiem — zwłaszcza w celu nadania porozumieniu mocy prawnej lub uzyskania porady dotyczącej swoich praw.
Prawnik może przygotować tzw. consent order (ugodę sądową), którą następnie zatwierdza sąd.
Bezpieczeństwo i dostępność
Co, jeśli w relacji występowała przemoc domowa?
Mediacja może nie być odpowiednia w sytuacjach, w których istnieje ryzyko przemocy lub brak poczucia bezpieczeństwa.
Jednak w niektórych przypadkach może być rozważana, jeśli obie strony wyrażą zgodę i uzna się, że warunki są bezpieczne.
Mediator dokładnie oceni sytuację podczas spotkania MIAM. W razie potrzeby można zastosować mediację wahadłową lub mediację online, by zapewnić bezpieczne i kontrolowane warunki.
Czy mediację można przeprowadzić online?
Tak. Wielu mediatorów oferuje obecnie spotkania przez bezpieczne połączenie wideo.
Mediacja online jest wygodnym rozwiązaniem — szczególnie w przypadku problemów z mobilnością, obowiązków opiekuńczych czy kwestii bezpieczeństwa.
Pozwala także zaoszczędzić czas i zmniejszyć stres, uczestnicząc w sesji z domu lub innego prywatnego miejsca
Czy to, co powiem w trakcie mediacji, pozostaje poufne?
Tak. Mediacja jest procesem poufnym — to, co zostanie omówione podczas spotkań, nie może być zazwyczaj ujawnione ani wykorzystane w sądzie (z pewnymi wyjątkami, np. gdy istnieje ryzyko skrzywdzenia kogoś).
Ta zasada poufności pozwala uczestnikom rozmawiać otwarcie i szczerze, bez obaw o ocenę czy konsekwencje prawne.
